Sauna & gezondheid

Door weldadige warmte en ontspannende rust zijn pauzes in de Sauna een echte krachtbron voor lichaam en geest. De gezondheidseffecten zijn veelzijdig: wie regelmatig tijd neemt voor een saunabezoek, traint onder andere hart en bloedvaten, versterkt het immuunsysteem en stimuleert de stofwisseling.

Gecontroleerd zweten, zachte afkoeling en weldadige rust: de combinatie maakt het! Terwijl de huidtemperatuur tijdens een saunabad binnen korte tijd met circa 10 graden stijgt en de kerntemperatuur van het lichaam met ongeveer twee graden toeneemt, wordt de gehele stofwisseling gestimuleerd. De vaten verwijden zich, de bloeddruk en de hartslag dalen. Na ongeveer 8 tot 15 minuten zweten volgt het afkoelen. In de buitenlucht ademt men de koele lucht gelijkmatig in, onder de koude douche of in het dompelbad vernauwen de vaten zich vervolgens weer en normaliseert de bloeddruk zich. Ook de daaropvolgende rustfase draagt bij aan de vitalisering van het lichaam.

• Hart- en vaattraining & stimulering van de doorbloeding
  Tijdens het saunabad verwijden de vaten zich en stroomt het bloed sneller en beter. Bij het afkoelen trekken de vaten weer samen. Dit voorkomt doorbloedingsstoornissen en verkleint het risico op trombose. Bovendien heeft een saunabezoek een vergelijkbaar trainingseffect als een lichte workout, waardoor ook het prestatievermogen van het lichaam verbetert.
• Versterk de natuurlijke afweer van het lichaam
  Het immuunsysteem wordt door de stijging van de lichaamstemperatuur gestimuleerd om meer afweerstoffen aan te maken. Door regelmatig saunabezoek kunnen infecties worden voorkomen.
• Frisse, zuivere huid en vertraging van huidveroudering
  Door de betere doorbloeding van de huid ziet deze er fris en rozig uit. Tijdens het zweten openen bovendien de poriën en worden ze gereinigd. Tip: Let absoluut op de juiste verzorging van je huid. Regelmatig naar de sauna gaan werkt bovendien verzachtend bij niet-besmettelijke huidziekten zoals neurodermitis of psoriasis.
• Hoge bloeddruk verminderen in de sauna
  Door de hitte in de sauna verwijden de bloedvaten zich en gaat het hart sneller en krachtiger kloppen. Het wordt beter voorzien van zuurstof en voedingsstoffen, waardoor de hartspier wordt ontlast. Bij het afkoelen trekken de vaten zich weer samen. Deze hart- en vaattraining werkt op lange termijn ondersteunend bij een te hoge bloeddruk.
• Verlichting van astma en andere luchtwegaandoeningen
  Tijdens het saunabezoek verbetert de doorbloeding van de slijmvliezen, waardoor de afscheiding van luchtwegsecreten wordt ondersteund. De warmte van de sauna werkt bijzonder weldadig bij astma of chronische bronchitis, omdat de bronchiën ontspannen en de slijmproductie evenals de afscheiding van secreten wordt bevorderd.
• Ontslakking van het lichaam, afvoer van schadelijke stoffen
  In de sauna zweet het lichaam om af te koelen. Hierbij worden ook afvalstoffen en slakken uitgespoeld. Bovendien worden schadelijke stoffen in verhoogde mate aan het bloed afgegeven. Deze stoffen worden uiteindelijk via de urine uitgescheiden. Op deze manier wordt de ontgifting van het lichaam ondersteund.
• Ontspanning van de spieren
  Tijdens het saunabad ontspannen de spieren en kunnen spanningen loskomen. Dit is vooral aan te raden als cool-down na een sporttraining: de spieren worden zo goed doorbloed. Het lichaam voorkomt door het zweten bovendien het verzuren van de spieren. Voorwaarde voor het saunabad na het sporten is echter een normale hartslag. Plan tussendoor dus een langere pauze in en drink voldoende om de vochtbalans aan te vullen. Een ander positief effect: ook het doorademen gaat makkelijker door de spierontspannende werking van de saunagang, omdat de longcapaciteit daardoor toeneemt.
• Reuma verlichten
  Huid, spieren, gewrichten en pezen worden in de sauna verwarmd; in principe heeft deze warmte een positief effect op reumatische aandoeningen. De afkoeling moet hier echter bijzonder voorzichtig gebeuren. Of en hoe saunabaden bij acute ontstekingsreumatische aandoeningen mogelijk en zinvol zijn, kunnen betrokkenen het beste vooraf bespreken met de behandelend arts.

Let op: Een saunabezoek vervangt niet het medisch advies. Raadpleeg bij bestaande aandoeningen altijd een arts om er zeker van te zijn dat je je lichaam niet schaadt door te sauneren. Gezondheidseffecten bereik je bovendien alleen door regelmatige saunabezoeken. Het wordt aanbevolen om minstens één keer per week naar de sauna te gaan met ongeveer twee tot drie rondes.

Saunabezoek is voor gezonde zwangere vrouwen in principe ongevaarlijk en zinvol, omdat vochtophopingen kunnen verminderen en de spieren goed kunnen ontspannen. Toch is onder bepaalde omstandigheden bijzondere voorzichtigheid geboden: alleen zwangere vrouwen die al voor de zwangerschap regelmatig naar de sauna gingen, zouden in de sauna moeten zweten. Wie onzeker is of geen enkele ervaring heeft met saunabezoeken, moet vooral tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap afzien van een saunabezoek. In deze periode is het ongeboren kind bijzonder gevoelig voor invloeden van buitenaf. Ook vlak voor de bevalling is voorzichtigheid geboden: het lichaam reageert dan zeer gevoelig op warmte en de hitte kan voortijdig weeën opwekken. Over het algemeen geldt voor zwangere vrouwen: raadpleeg voor een saunabezoek altijd je behandelend gynaecoloog. Na de bevalling kunnen vrouwen weer in de sauna ontspannen zodra het vloeien is gestopt.

Wie acuut ziek is en bijvoorbeeld lijdt aan een verkoudheid of een virusinfectie, moet niet naar de sauna gaan. Genees zorgvuldig uit, anders kunnen de symptomen verergeren. De afwisseling tussen hitte en kou kan het lichaam aanzienlijk verzwakken.

Onder bepaalde omstandigheden kan een saunabezoek gevaarlijk zijn. Dit zijn enkele risico's waarbij je absoluut medisch advies moet inwinnen:

• acute griepachtige aandoeningen, koorts
• acute hartaandoeningen
• hartritmestoornissen
• ernstige doorbloedingsstoornissen
• open wonden (hieronder vallen ook tatoeages of piercings)
• lymfoedeem
• open benen
• hyperthyreoïdie (te snel werkende schildklier)
• multiple sclerose
• direct na de bevalling
• direct na een tandheelkundige ingreep (verwijderen verstandskies)
• verse littekens, bijvoorbeeld na een keizersnede of een borstoperatie