Wat is een rendier en waar leeft het?
Rendieren trekken de slee van de Kerstman – dat weet iedereen. Waar deze sympathieke dieren met het indrukwekkende gewei leven, wat ze eten en wat ze allemaal kunnen, ontdek je hier.
Alles wat je moet weten over onze mascotte Akubi
Wat is een rendier?
Het rendier behoort tot de familie van de elanden. Eland en rendier verschillen voornamelijk door hun grootte, want een volwassen eland kan bijna een meter groter zijn dan het rendier en weegt veel meer kilo's. Ook het gewei van beide dieren ziet er heel anders uit: elanden hebben geweien die op grote schoppen lijken, terwijl rendieren dunne, ver uitwaaierende stangengeweien hebben. Overigens zijn er bij de rendieren 20 verschillende ondersoorten.
Waar leven rendieren?
Rendieren leven daar waar het ijskoud is: helemaal in het noorden van de aarde. Taiga en toendra zijn de namen voor de landschapsvormen waarin ze in grote kuddes over het land trekken. In de taiga groeien dichte naaldbossen, kleine struiken, mossen en korstmossen. De toendra daarentegen wordt ook wel de koude steppe genoemd. Hier zijn nauwelijks bomen, maar wel veel korstmossen, grassen en mossen. En die lusten rendieren bijzonder graag.
Wat is het verschil tussen een rendier en een kariboe?
Rendier en kariboe zijn twee termen voor hetzelfde dier. Als rendieren worden de dieren aangeduid die in Scandinavië en Rusland leven: volkeren zoals de Samen in Lapland fokken ze al eeuwenlang en trekken achter de kuddes aan. Deze rendieren zijn gewend aan mensen en erg tam. Tot hun taken behoort het trekken van sledes.
Kariboes daarentegen zijn echte wilde dieren. Hun leefgebied ligt in het noorden van het Amerikaanse continent in Canada en Alaska. Ze hebben een witte manen aan de onderkant van de hals en leven eveneens in grote kuddes, die naar geslacht gescheiden zijn. Akubi is een kariboe, want hij leeft met zijn moeder en zijn kudde in het noorden van Canada.
Hoe groot en hoe oud worden rendieren?
Mannelijke rendieren zijn groter dan vrouwelijke: ze bereiken een schouderhoogte van tot 1,40 m en kunnen tot 300 kg wegen. De levensverwachting van rendieren ligt tussen 12 en 20 jaar. Gemiddeld worden ze 15 jaar oud.
Wat eten rendieren?
Het rendier is vegetariër, dat wil zeggen, het eet alleen planten. In de zomermaanden vinden rendieren volop voedsel: tot hun lievelingskost behoren grassen, bloemen, korstmossen, paddenstoelen, bladeren en mossen. In de winter ligt er in de taiga en toendra veel sneeuw en moeten de rendieren onder de sneeuwlaag naar voedsel zoeken. Hiervoor schuift het rendier met zijn poot de sneeuw weg. De inheemse bevolking van Noord-Amerika gaf ze daarom de naam „kariboe”. In hun taal betekent dat „degene die sneeuw schuift”. Op zoek naar eetbaars trekken de kuddes in Noord-Amerika vele duizenden kilometers ver. Kariboes leggen tot wel 5.000 km per jaar af.
Hoe kun je mannelijke en vrouwelijke rendieren uit elkaar houden?
De vrouwtjes onderscheiden zich van hun mannelijke soortgenoten vooral in grootte, omdat ze kleiner zijn. Ook het gewei van de rendiervrouwtjes is kleiner. Mannelijke rendieren werpen hun gewei bovendien begin december af, terwijl de rendierkoeien het tot in het voorjaar behouden. Hieruit volgt: De rendieren die de slee van de kerstman trekken, zijn allemaal vrouwelijk!
Wat is het bijzondere aan een rendiergewei?
Het gewei van het rendier is prachtig: het zit direct naast de rendieroren, is fijn vertakt, onregelmatig en niet symmetrisch gevormd. Dat betekent dat elke kant er anders uitziet. Het rendiergewei is net als de vingerafdruk van een mens uniek.
Een jong rendier draagt na de geboorte nog geen gewei. De rendierhoorns groeien in de eerste twee levensjaren, net als bij onze mascotte Akubi. Het gewei van een volwassen mannetje kan tot 130 cm lang worden en tot 15 kg wegen. Eén keer per jaar werpen de dieren hun gewei af. Het groeit echter steeds weer aan: tot twee centimeter per dag. Rendieren zijn overigens de enige herten waarbij ook het vrouwtje een gewei heeft.
Hoe ziet de vacht van rendieren eruit?
De vacht van een rendier is zeer dicht en heeft een grijsbruine, deels ook witte kleur. In de zomer is de vacht lichter dan in de winter. De dichte ondervacht beschermt kariboes zoals Akubi tegen de ijzige temperaturen aan de poolcirkel.
Waarom zijn rendieren echte helden?
Rendieren kunnen niet alleen zeer grote afstanden afleggen, maar ook extreem snel rennen: als een kariboe echt gas geeft, kan hij tot wel 80 km/u rennen. Met de fiets houd je dat niet bij.
Ook in ijskoud water is het rendier een echte topper: Dankzij luchtkussentjes in de vacht kunnen rendieren goed zwemmen en brede rivieren oversteken – logisch dat Akubi het leren zwemmen zo makkelijk afging.
Bovendien beschikken kariboes over een soort ingebouwde neusverwarming: bij het inademen wordt de ijzige poollucht in de neus voorverwarmd tot een aangename temperatuur, zodat er geen koude lucht in de longen terechtkomt. En ook de ogen van de dieren zijn heel bijzonder: In de zomer lichten ze goudgeel; in de winter krijgen ze een donkerblauwe kleur aan. Hierdoor kunnen rendieren tijdens de lange donkere poolnacht beter zien.